Konkordato başvurusu yapılırken başvuruya ilişkin dilekçe ile birlikte İcra İflas Kanunu’nun aradığı bazı belgelerin mahkemeye ibraz edilmesi gerekir. İşbu yazıda bu belgelerin neler olduğu ve belgelerin eksik olması halinde yargılamanın ne şekilde ilerleyeceği hususu incelenmiştir.

Konkordato başvurusuyla birlikte hangi belgelerin mahkemeye ibraz edileceği İcra ve İflas Kanunu’nun 286. maddesinde düzenlenmiştir. Bu belgeler şunlardır:

1. Borçlunun borçlarını hangi oranda veya vadede ödeyeceğini, bu kapsamda alacaklıların alacaklarından hangi oranda vazgeçmiş olacaklarını, ödemelerin yapılması için borçlunun mevcut mallarını satıp satmayacağını, borçlunun faaliyetine devam edebilmesi ve alacaklılara ödemelerini yapabilmesi için gerekli malî kaynağın sermaye artırımı veya kredi temini yoluyla yahut başka bir yöntem kullanılarak sağlanacağını gösteren konkordato ön projesi.

İlgili belge konkordato sürecindeki temel belgelerden biridir. Projenin uygulanabilir olup olmadığı ve özellikle borçlunun kaynaklarıyla orantılı olup olmadığı bu ön projeden tespit edilir. Hatırlatmakta fayda vardır ki, konkordato ön projesi; konkordato komiseri veya mahkemenin işaret etmesiyle süreç içinde revize edilebilir.

2. Borçlunun malvarlığının durumunu gösterir belgeler; borçlu defter tutmaya mecbur kişilerden ise Türk Ticaret Kanununa göre hazırlanan son bilanço, gelir tablosu, nakit akım tablosu, hem işletmenin devamlılığı esasına göre hem de aktiflerin muhtemel satış fiyatları üzerinden hazırlanan ara bilançolar, ticari defterlerin açılış ve kapanış tasdikleri ile  elektronik ortamda oluşturulan defterlere ilişkin e-defter berat bilgileri, borçlunun malî durumunu açıklayıcı diğer bilgi ve belgeler, maddi ve maddi olmayan duran varlıklara ait olup defter değerlerini içeren listeler, tüm alacak ve borçları vadeleri ile birlikte gösteren liste ve belgeler.

Bu belge ile borçlunun projeyi yerine getirecek malvarlığına sahip olup olmadığı kontrol edilmiş olur. Bu belge, bir anlamda ön projenin tamamlayıcısı niteliğindedir.

3. Alacaklıları, alacak miktarlarını ve alacaklıların imtiyaz durumunu gösteren liste.

Konkordato sürecinde alacaklılar önemli bir rol oynar. Bu bakımdan sürecin başında alacaklıların kimlerden oluştuğu önemlidir. Belirtmek gerekir ki, bu listede yer verilmemiş alacaklıların konkordato sürecine katılamayacakları söylenemez. Zira alacak kaydına ilişkin ilan kesin mühlet aşamasında yapılır ve borçludan alacaklı olduğunu iddia eden kimse, alacağını kaydettirebilir.

4. Konkordato ön projesinde yer alan teklife göre alacaklıların eline geçmesi öngörülen miktar ile borçlunun iflâsı hâlinde alacaklıların eline geçebilecek muhtemel miktarı karşılaştırmalı olarak gösteren tablo.

Konkordatonun amaçlarından birisi de iflasın önlenmesidir. Konkordato süreciyle, iflas sürecine nazaran alacaklıların korunması hedeflenir. Dolayısıyla borçlunun konkordato sürecinde alacaklıların eline geçecek paranın iflasa kıyasla daha fazla olduğu hususunu ispatlamalıdır.

5. Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumunca yetkilendirilen bağımsız denetim kuruluşu tarafından Türkiye Denetim Standartlarına göre yapılacak denetim kapsamında hazırlanan ve konkordato ön projesinde yer alan teklifin gerçekleşeceği hususunda makul güvence veren denetim raporu ile dayanakları.

Konkordato sürecinde borçlu tarafından sunulması gereken belgeler yukarıdakilerle sınırlı değildir. Borçlu, konkordato sürecinde mahkeme veya komiser tarafından istenebilecek diğer belge ve kayıtları da ibraz etmek zorundadır. (İİK m. 286/3)

Normal şartlarda borçludan bu belgeleri sürecin başında mahkemeye ibraz etmesi beklenir. Bununla birlikte, yargı kararlarına konu olan bazı olaylarda bu belgelerin başvuru dilekçesine eklenmediği ve talebin bu şekilde eksik yapıldığı görülmektedir. Böyle bir durumda çözülmesi gereken sorun, ilgili eksikliğin yaptırımının ne olacağıdır. Bu konu, alacaklılar tarafından yapılan konkordato başvurusunda Kanun’da (m. 287) ayrıca düzenlenmiş olmasına rağmen, borçlu bakımından düzenlenmemiştir (Bkz. Anıl Köroğlu, Yargı Kararlarında Konkordato, 2025, s. 38). Acaba burada ilgili belgelerin eksik olması halinde başvuru doğrudan reddedilmeli mi yoksa borçluya eksikliğin tamamlanması için süre mi verilmelidir?

Alacaklıların başvurusu durumunda belge eksikliği halinde ilgili eksikliğin tamamlanması için süre verileceğine ilişkin hüküm borçlu bakımından yapılan ve eksik olan başvurularda da kıyasen uygulanmaktadır. Bu konudaki kararların ilgili bölümü şu şekildedir (Kararları için bkz. Köroğlu, s. 38).

“Mahkemece; ‘Konkordato Talebine Eklenecek Belgeler Hakkındaki Yönetmeliğin’ 5,6,7,8,9,10 maddelerinde sözü edilen belgelerin dilekçe ekinde bulunmadığı, İİK 287/2 maddesi kıyasen uygulanmak sureti ile konkordato talep edene eksik olan belgeleri sunmak üzere HMK′nın 115/2. maddesine göre 1 haftalık kesin süre verildiği, ancak kesin süre içerisinde dosyaya beyan ve belge sunulmadığı gerekçesiyle konkordato talebinin reddine karar verilmiştir.

[…]

İİK′nın 286 maddesinde borçlu şirketin konkordato talebine eklemesi zorunlu belgelerin neler olduğu belirtilmiştir. Somut olayda borçlu şirket konkordato talebine konkordato projesini eklemediği gibi İİK′nın 286 maddesindeki belgelerden birini dahi eklememiş, mahkemece İİK′nın 286. Maddesinde belirtilen belge ve eklerin sunulması için kesin süre verilmiştir. Davacı şirket yetkilisi süresi içinde bir kısım belgeler sunmuştur. Ancak sunulan belgelerin yasanın aradığı nitelikte olmadığı; İİK′nın 286/1.a bendinde belirtilen şekilde konkordato ön projesi sunulmadığı; makul güvence veren denetim raporu, alacaklıları, alacak miktarlarını ve alacakların imtiyaz durumunu gösterir liste, alacaklıların ele geçmesi öngörülen miktar ile borçlunun iflası halinde alacaklıların eline geçebilecek muhtemel miktarı karşılaştırmalı olarak gösteren tablo gibi belgelerin de sunulmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda mahkemece kesin süre içerisinde İİK′nın 286. maddesinde belirtilen belgelerin sunulmadığı gerekçesiyle talebin reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.”[1]

“İİK.′nın 287(1) maddesinde; "Konkordato talebi üzerine mahkeme, 286′ncı maddede belirtilen belgelerin eksiksiz olarak mevcut olduğunu tespit ettiğinde derhâl geçici mühlet kararı verir..." düzenlemesi mevcut olup, dairemizce de belgelerin tam olması halinde geçici mühlet verilebileceği, Dairemizce dosyanın incelenmesinde; davacılar tarafından İİK.′nın 286/1-b maddesinde belirtilen "...tüm alacak ve borçları vadeleri ile birlikte gösteren liste ve belgeler..." ile İİK.′nın 286/1-c maddesinde belirtilen maddesinde belirtilen "Alacaklıları, alacak miktarlarını ve alacaklıların imtiyaz durumunu gösteren liste"nin konkordato talebine ilişkin dava dilekçesi ekinde sunulmamış olduğu, dolayısıyla geçici mühlet verilebilmesi için gereken bu belgelerin eksik olması nedeniyle dairemizce 2004 sayılı yasanın 287/1.maddesi gereği geçici mühlete bu aşamada karar verilememiş, anılan eksik evrakların tamamlanması için ilk derece mahkemesince davacılara 6100 sayılı HMK′nın 119-2 maddesi uyarınca usulüne uygun süre verildikten sonra sonucuna göre geçici mühlet talebinin değerlendirilmesinin yerinde olacağı anlaşılmıştır.”[2]